وب سایت فرهنگی مذهبی مهدی الامم

کودکان ، جوانان ، سالمندان

کودکان ، جوانان ، سالمندان
زمان انتشار :
سه شنبه 8 مرداد 1392 | 21:47
بخشی از سفارشات اسلام درباره حسن معاشرت با کودکان، جوانان و سالمندان

بسم الله الرحمن الرحیم

کودکان

حق کودک:

اما سجاد سلام الله علیه فرمود:

حق خردسال این است در آموزش او مهربان باشی و از او در گذری و عیبش بپوشانی و با وی مدارا و یاریش کنی.

(الفقیه ، ج2، ص625)

مهرورزی به کودکان:

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود:

کودکان را دوست بدارید و به آنان مهربانی کنید.

(الکافی ، ج6، ص49)

نیز فرمود:

به بزرگسالان خود ارج نهید و به کودکانتان مهربانی کنید.

(الامالی ، صدوق، ص94)

به فرموده امام صادق سلام الله علیه، موسی بن عمران سلام الله علیه گفت:

ای پروردگار من! کدام یک از اعمال نزد تو بهتر است؟

فرمود:

محبت به کودکان، زیرا آنان را بر فطرت یگانه پرستی آفریدم و اگر آنان را بمیرانم به رحمت خود آنان را به بهشت در می آورم.

(المحاسن ،ج50)

امام کاظم سلام الله علیه فرمود:

به راستی خدای بزرگ آن گونه که برای زنان و کودکان به خشم می آید، برای هیچ چیزی به خشم نمی آید.

(الکافی ، ج6، ص50)

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود:

اگر پیران عابد و جوانان خاشع و کودکان شیر خوار نبودند هر آینه عذابی سخت بر شما فرو می ریخت.

(المحاسن، ص355)

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  هنگام اعزام لشکر می فرمود:

به نام خدا و در راه خدا و بر آیین رسول خدا حرکت کنید ... پیران سالخورده و کودکان و زنان را نکشید.

(المحاسن، ص355)

سلام به کودکان:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود:

تا زنده هستم پنج سنت را رها نخواهم کرد، تا پس از من سنت شود که یکی از آن ها سلام به کودکان است.

(کتاب الخصال، ص271)

بازی با کودکان:

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود :

هر کس نزد او کودکی هست، با وی کودکانه رفتار کند.

(الفقیه، ج3، ص483-484)

پاداش شاد کردن کودکان:

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود:

در بهشت خانه ای است که به آن خانه شادی می گویند. به آن در نمی آید مگر آن که کودکان را شاد کند.

(الجامع الصغیر، ج1، ص354)

پاداش دین آموزی به کودک:

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود:

هر کس کودکی را تربیت کند تا «لا اله الا الله» بگوید، خدا از وی حساب نمی کشد.

(المعجم الاوسط، ج5، ص130)

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود:

هنگامی که معلم به کودک گفت:«بسم الله »، خدا برای او و کودک و پدر و مادر آن کودک آزادی از آتش را می نویسد.

(مستدرک الوسائل، ج15، ص166)

تحمل سختی معاشرت با کودکان:

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  این گونه بود که کودکان را نزد وی می آورند و ایشان برای آنان دعا می کرد. کودکی را نزدش آوردند و در دامن آن حضرت ادرار کرد. رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  فرمود: بر آن آب بریزید.(یعنی بدون اینکه ناراحت شود یا به سرپرست کودک چیزی بگوید، فرمود آن را پاک کنید.)

(مسند احمد بن حنبل، ج6، ص46 )

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم  این گونه بود که کودکان را برای تبّرک و کام گشایی آنان نزد آن حضرت می آوردند. کودکی را آوردند که بر دامنش ادرار کرد. آن حضرت آبی خواست و بر ادرار ریخت و آن را نشست این حکم مربوط به کودکان شیر خواری است که هنوز غذا خور نشده اند.

(صحیح مسلم، ج1، ص164)

جوانان

جوانان، بخش مهمی از افراد جامعه اند که نزد دوستان و دشمنان هر ملت جایگاه و اهمیتی ویژه دارند، زیرا این قشر، به ویژه متخصصان و شایستگان آنان، عامل تحولات بزرگ فرهنگی، سیاسی و اقتصادی یک کشورند، از همین رو دشمنان برای جلوگیری از پیشرفت ملت ها، ابتدا به سراغ جوانان آنان می روند تا با ایجاد سرگرمی های فریبنده، آنان را از رشد و تعالی و سلامت جسمی و روانی باز دارند و زمینه سلطه بر آنان را فراهم کنند، از این رو بر همگان لازم است با ادراک درست جایگاه جوانان و حساسیت ها و نیازهای آنان، در جهت رشد معنوی و علمی و بالندگی یاریشان کنند تا از این راه، سلامت و رشد جامعه خود را فراهم سازند و این عبادتی بزرگ است .

اهمیت جایگاه جوانان

امام صادق سلام الله علیه به ابوجعفر أحول پس از بازگشت وی از بصره فرمود:

استقبال مردم رااز امر امامت و پذیرش آن، چگونه یافتی؟

گفت: به خدا سوگند آنان اندک اند .آنچه خواستند کردند ...

امام فرمود: به جوانان بپرداز، زیرا آنان به سوی هر کار خیری شتابنده ترند.

(الکافی، ج8، ص93)

مشورت با جوانان

امیرمومنان سلام الله علیه فرمود:

هر گاه در امری که برایت پیش آمده نیازمند مشورت بودی، ابتدا با جوانان مشورت کن، زیرا آنان تیزهوشند و سریع تر حدس می زنند. سپس آن را به اندیشه پیران و بزرگان واگذار تا فرجام آن را شناسایی و انتخاب نیکو کنند،آزیرا تجربه آنان بیشتر است.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج20، ص337)

به کار گیری جوانان توانمند

مُصعب بن عمیر جوانی نورسته و نزد پدر و مادرش در رفاه بود و او را گرامی می داشتند و وی را بر دیگر فرزندان خود برتری می دادند. وی از مکه خارج نشده بود، پس چون اسلام آورد پدر و مادرش به وی جفا کردند و با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم در شعب ابی طالب در محاصره بود چهره اش دگرگون شد و سختی بر او فشار آورد. در همین روزها اسعد بن زراره و ذاکوان بن قیس برای عمره رجبیه به مکه آمدند و نزد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم مسلمان شدند و از آن حضرت خواستند تا نماینده ای به مدینه بفرستد و اسلام را به آنان بیاموزد. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم به مصعب – که قرآن را بسیار فرا گرفته بود – فرمان داد به همراه اسعد از مکه خارج گردد [و به مدینه هجرت کند ]. او نیز رفت و جوانان زیادی را به اسلام هدایت کرد ...

(اعلام الوری، ص57)

پیشگیری از تهاجم فرهنگی به جوانان

امیرمومنان علی علیه السلام در نامه ای خطاب به فرزندش امام حسن سلام الله علیه فرمود:

همانا قلب جوان همانند سرزمین خالی است، آنچه در آن بکارند می پذیرد ومن پیش از آنکه دلت سخت گردد، به ادب تو مبادرت ورزیدم.

(نهج البلاغه، نامه 31)

امام صادق سلام الله علیه فرمود:

جوانان را پیش از آنکه گروه های منحرف بر شما در این کار سبقت گیرند با حدیث آشنا کنید.

 (تهذیب الاحکام، ج8، ص111)

نکته:

قلب جوان همانند زمین خالی از کشت و آماده هر گونه بذر افشانی است.

همان گونه که زمین مرده را هر کس آباد کرد مالک می شود، زمینه خالی و آماده را هرکس با فکر و مکتب خود آباد کند، مالک خواهد شد.

مسئولان هدایت دینی، باید پیش از دیگران دل های جوانان جامعه را با فرهنگ الهی احیا کنند.

جدل آموزی جوانان

امیرمومنان سلام الله علیه فرمود:

به جوانان فرمان دهید تا فن مناظره بیاموزند.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی حدید، ج20، ص285)

نکته:

آنچه خواسته اسلام است و در این حدیث هم به آن توصیه شده، مناظره صحیح یا صناعت جدال احسن است که در جست وجوی حق و صدق  وپرهیز از باطل و کذب است.

تشویق جوانان به ازدواج

امام صادق سلام الله علیه فرمود:

جوانی از انصار نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم آمد و از نیازمندی خود نزد وی شکایت کرد. آن حضرت به وی فرمود :ازدواج کن. پس جوان[در فرصت دیگر] گفت: من [ ازدواج نکرده] شرم دارم نزد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم بروم. پس مردی از انصار به وی پیشنهاد ازدواج داد و گفت: دختری زیبا رو دارم؛ آن گاه وی را به ازدواج آن پسر درآورد و پس از این ازدواج خدا روزی جوان را گسترش داد و نزد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم آمد و وی را از حال خود باخبر ساخت. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم فرمود:

ای گروه جوانان! بر شما باد به همسر گزیدن.

(الکافی، ج5، ص330)

قبلاً گفته شد که امام باقر سلام الله علیه پس از ترغیب مردی به همسر گزینی و بیان برخی از آثار آن، به نقل از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم فرمود:

همسر بر گزینید که مایه افزایش روزی شماست.

(الکافی، ج5، ص329)

اهمیت دادن به آراستگی جوانان

امام باقر سلام الله علیه فرمود:

علی علیه السلام با غلامش قنبر به بازار رفت و از فروشنده دو پیراهن به ارزش پنج درهم خواست. فروشنده گفت: دو عدد پیراهن دارم، یکی به ارزش سه درهم و دیگری به ارزش دو درهم. حضرت علی علیه السلام فرمود: هر دو را بیاور. سپس فرمود: ای قنبر! تو پیراهن سه درهمی را بگیر. قنبر گفت: ای امیرمومنان! شما از من به آن سزاوارتری، چون بر منبر می روی و با مردم سخن می گویی. امام فرمود:

ای قنبر! تو جوان هستی و خواسته جوانی داری و من از خدایم حیا می کنم که خود را بر تو مقدم بدارم....

(الغاراب، ج1، ص66، بحار لاانوار، ج100، ص93)

راهکاری برای تربیت جوانان

در سخنی منسوب به امیرمومنان سلام الله علیه چنین آمده است:

هرگاه جوانی را سرزنش می کنی راهی برای وی جهت برون رفت از خطایش وابگذار؛ تا به ستیزه جویی وادار نشود.

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج20، ص333)

تنبیه جوان برای دانش

دو امام بزرگوار امام باقر و امام صادق سلام الله علیه فرمودند:

اگر جوانی از جوانان شیعه را بیابم که به دین شناسی نمی پردازد، وی را ادب می کنم.

(المحاسن، ج1، ص228)

سالمندان

سالمندان در فرهنگ دینی جایگاه و منزلت ویژه ای دارند و درباره رعایت حقوق آنان سفارش شده است. خدا درباره حضرت موسی علیه السّلام و دختران حضرت شعیب علیه السّلام و رعایت کردن پدر سالمندشان چنین گزارش می دهد:

و در نزدیکی آنان دو زن را یافت که گوسفندانشان را از ورود به آبشخور باز می دارند. به آن دو گفت: کارتان چیست و چه می کنید؟ گفتند: روش ما این است که گوسفندان را آب نمی دهیم تا چوپانان از آبشخور درآیند و گوسفندان خود را از آن خارج سازند. پدرمان پیری سالخورده است و خود نمی تواند گوسفندانمان را به اینجا آورد.

(سوره قصص، آیه 23)

از اقدام فرزندان یعقوب برای رهایی برادرشان بنیامین از زندان عزیز مصر نیز چنین آورده است:

آنان گفتند: ای عزیز! او پدری کهنسال دارد. یکی از ما را به جای وی بگیر(بازداشت کن).

(سوره یوسف، آیه 78)

آنان خواستند با حرمتی که پیران نزد دیگران دارند آن را وسیله قرار دهند تا برادرشان را آزاد یا دیگری را جایگزین وی سازند.

جایگاه سالمندان

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم فرمود:

کهنسال در میان خاندانش همانند پیامبر در میان امت خویش است.

(روضة الواعظین، ص476)

امام زین العابدین علیه السّلام فرمود:

از حقوق همکیشانت این است که [در نگاه تو] پیرمردانشان همانند پدرت و جوانانشان به سان برادرانت و پیرزن هایشان همانند مادرت و کودکانشان همسان فرزندانت باشند.

(الفقیه، ج2، ص625)

حرمت نهادن به پیران

امیرمؤمنان علیه السّلام در وصیت خود به امام حسن علیه السّلام فرمود:

با خردسالان خانواده ات مهربان باش و پیران را بزرگ شمار.

(الامالی، طوسی، ص8)

پرهیز از قتل پیران در جنگ

اسلام نه تنها به پیران امت اسلامی حرمت نهاده، حتی منزلت پیران کافر را نیز از نظر دور نداشته است؛ امام صادق علیه السّلام فرمود:

رسول خدا هرگاه سپاهی اعزام می کرد آنان را می نشاند و از جمله رهنمودهایش این بود که پیر فرتوت را نکشید.

(الکافی، ج5، ص27)

پاداش بزرگداشت پیران

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم فرمود:

بزرگ شمردن ریش سفید مسلمان بزرگ شمردن خداست.

(الکافی، ج2، ص165)

رسول خدا صلی الله علیه و آل و سلم فرمود:

هرکس برتری پیر را به دلیل سنّش بشناسد و او را احترام کند، خدا وی را از هراس روز قیامت در امان می دارد.

(الکافی، ج2، ص658)

امام صادق علیه السّلام فرمود:

سه گروهند که حقشان را جز منافقان شناخته شده نادیده نمی گیرند: ریش سفید مسلمان، حافظ قرآن  و پیشوای دادگر.

(الکافی، ج2، ص658)

کیفر اهانت به مؤمن سپید موی

امام صادق علیه السّلام فرمود:

هرکس مومن ریش سفیدی را سبک شمارد، خدا کسی را به سوی او می فرستد تا پیش از مردنش وی را سبک کند.

(الکافی، ج2، ص65)

 

جستجو
عضویت
اوقات شرعی

اوقات شرعی به افق کرمان

اذان صبح 04:10:06
طلوع خورشید 05:28:43
اذان ظهر 11:30:48
غروب خورشید 17:32:27
اذان مغرب 17:48:15
نظر سنجی
نظر شما در مورد وب سایت مهدی الامم چیست ؟