وب سایت فرهنگی مذهبی مهدی الامم

معنای تاسوعا

معنای تاسوعا
زمان انتشار :
شنبه 17 مهر 1395 | 18:42
روز نهم محرم را تاسوعا گویند. تاسوعا از ریشه تسع به معنای نُه و نهم می‌باشد.

بسم الله الرحمن الرحیم

معنای تاسوعا

روز نهم محرم را تاسوعا گویند. تاسوعا از ریشه تسع به معنای نُه و نهم می‌باشد. شهرت این روز به دلیل وقایعی است که در روز نهم ماه محرم سال ۶۱ هجری قمری، در سرزمین کربلا روی داد.

وقایع روز تاسوعا

روز تاسوعا آخرین روزی است که امام حسین علیه السلام  و یارانش شبانگاه آن را درک کرده‌اند. پایان این روز شب عاشورا است.

 

ورود شمر به کربلا

در پیش از ظهر روز نهم محرم -روز تاسوعا-، شمر بن ذی الجوشن به همراه چهارهزار نفر سپاهی به سرزمین کربلا وارد شد.

او حامل نامه‌ای از سوی عبیدالله بن زیاد خطاب به عمر بن سعد بود. در این نامه، ابن زیاد از ابن سعد خواسته بود یا امام حسین علیه السلام را مجبور به پذیرش بیعت کند و یا با او بجنگد.

عبیدالله همچنین در این نامه عمر بن سعد را تهدید کرد که اگر چنانچه از فرمان او سرباز زند از لشکر کناره بگیرد و مسئولیت آن را به شمر بن ذی الجوشن واگذار نماید.

ابن سعد؛ الطبقات الکبری، خامسه۱، ص۴۶۶؛ الکوفی، ابن اعثم؛ الفتوح، ص۹۴ و ابن شهرآشوب؛ مناقب آل ابیطالب، ج۴، ص۹۸. الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، صص۴۱۴-۴۱۵؛ شیخ مفید؛ الارشاد، ج۲، ص۸۸؛ مسکویه، ابوعلی؛ تجارب الامم، ج۲، صص۷۲-۷۳ و ابن اثیر، علی بن ابی الکرم؛ الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۵۵.

ابن سعد با خواندن نامه، به شمر گفت: امارت لشکر را به تو واگذار نخواهم کرد من در تو شایستگی این کار را نمی‌بینم پس خود این کار را به پایان خواهم رساند؛ تو فرمانده پیاده نظام لشکر باش.

البلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ص۱۸۳؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۵ و شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۸۹. مسکویه، ابوعلی، تجارب الامم، ص۷۳ و ابن اثیر، علی بن ابی الکرم، الکامل فی التاریخ، ص۵۶. طبرسی؛ اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۴۵۴.

امان نامه برای فرزندان ام البنین سلام الله علیه

زمانی که شمر نامه ابن زیاد را -که خطاب به عمر بن سعد نوشته شده بود- از او می‌گرفت، به همراه عبدالله بن ابی المحل-برادرزاده ام البنین- از عبیدالله برای خواهرزادگان خود امان نامه خواستند. عبیدالله پیشنهاد آنها را پذیرفت.

الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۵؛ الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ص۲۴۶ و ابن اثیر، علی بن ابی الکرم؛ الکامل فی التاریخ، ص۵۶.

 

عبدالله بن ابی المحل امان نامه را به وسیله غلام خود -کزمان یا عرفان- به کربلا فرستاد او پس از ورود به کربلا متن امان نامه را برای فرزندان ام البنین سلام الله علیها  قرائت کرد؛ اما فرزندان ام البنین سلام الله علیها  مخالفت کردند.

الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۵؛ الکوفی، ابن اعثم؛ الفتوح، ج۵، صص۹۳-۹۴؛ الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ص۲۴۶ و ابن اثیر، علی بن ابی الکرم؛ الکامل فی التاریخ، ص۵۶.

در روایتی دیگر آمده که شمر خود امان نامه را گرفته با خود به کربلا نزد عباس علیه السلام و برادرانش عبدالله و جعفر و عثمان فرزندان علی بن ابی طالب علیه السلام  آورد.

حسنی، ابن عنبه؛ عمدة الطالب فی انساب آل ابیطالب، ص۳۲۷ و الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ص۲۴۶.

عباس علیه السلام  و برادرانش در محضر اباعبدالله الحسین علیه السلام نشسته بودند و جواب شمر را نمی‌دادند امام علیه السلام به حضرت عباس علیه السلام فرمودند: هر چند او فاسق است اما پاسخش را بده همانا او از دایی‌های شما است. عباس و عبدالله و جعفر و عثمان فرزندان علی بن ابی طالب علیه السلام بیرون آمدند و گفتند: چه می‌خواهی؟ شمر به آنها گفت: ای خواهرزادگان من، شما در امان هستید من برای شما از عبیدالله امان گرفته‌ام؛ اما عباس علیه السلام و برادرانش همگی گفتند: خدا تو و امان تو را لعنت کند ما امان داشته باشیم و پسر دختر پیامبر صل الله و علیه و اله امان نداشته باشد.

البلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف ج۳، ص۱۸۴؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۶ و شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۸۹؛ الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ج۱، ص۲۴۶؛ ابن اثیر، علی بن ابی الکرم؛ الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۵۶.

پس از رد امان نامه، به سپاه عمر بن سعد فرمان داده شد تا برای جنگ آماده شوند پس همگان سوار شدند در شامگاه پنجشنبه نهم محرم آماده نبرد با حسین علیه السلام  و یارانش شدند.

البلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ص۱۸۴؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۶ و شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۸۹. الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ج۱، ص۲۴۹ و طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۴۵۴.

علت اینکه شمر آنان را خواهر زاده خطاب کرد به دلیل هم قبیله بودن وی با ام البنین مادر حضرت عباس است، زیرا ام البنین دختر حزام بن خالد از قبیله بنی کلابطبری، تاریخ، ج۴، ص۱۱۸و شمر نیز فرزند ذی الجوشن از همان قبیله بود.

العقد الفرید، ابن عبدربّه، ج ۳، ص۳۱۸ـ۳۲۰.

آماده شدن برای جنگ

در عصر روز نهم محرم الحرام تحرکات سپاه عمر سعد در صحرای کربلا افزایش یافت وعمر بن سعد خود را آماده جنگ با امام حسین علیه السلام  کرد و به سپاهیانش فرمان داد تا برای جنگ آماده شوند. او در میان سپاهیان خود ندا در داد که: یا خیل الله ارکبی و بالجنه ابشری؛‌ای لشکریان خدا! سوار شوید و به بهشت بشارت دهید. کوفیان هم سوار شده، مهیای نبرد شدند.

البلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ص۱۸۴؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۶ و شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۸۹. الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ج۱، ص۲۴۹ و طبرسی، طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۴۵۴.

هیاهو و سر و صدای لشکر بلند شد. امام علیه السلام در جلوی خیمه خویش نشسته بود و به شمشیر خود تکیه داده بود. خواهرش زینب سلام الله علیها با شنیدن سر و صدای لشکر کوفه، به برادرش نزدیک شد و گفت: برادرم آیا صداهایی را که نزدیک می‌شوند، می‌شنوید؟ امام علیه السلام  سر را بلند کرد و فرمود: من رسول خدا صل الله و علیه و اله  را در خواب دیدم که به من فرمود: تو [به زودی] نزد ما خواهی آمد. امام علیه السلام  به عباس علیه السلام فرمود: ای عباس؛ جانم به فدایت؛ بر اسب خود بنشین و نزد آنها برو و بپرس که چه می‌خواهند و برای چه به پیش آمده‌اند؟

حضرت عباس علیه السلام  با بیست سوار که زهیر بن قین و حبیب بن مظاهر هم از جمله آنان بودند نزد سپاه دشمن آمدند و پرسیدند: چه رخ داده و چه می‌خواهید؟ گفتند: فرمان امیر است که به شما بگوییم یا بیعت کنید و یا آماده کارزار شوید. عباس علیه السلام  گفت: از جای خود حرکت نکنید تا نزد ابی عبدالله علیه السلام رفته و پیام شما را به عرض ایشان برسانم. آنان پذیرفتند پس عباس علیه السلام  به تنهایی نزد امام حسین علیه السلام آمد تا موضوع را به ایشان خبر دهد.

البلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، صص۱۸۴-۱۸۵؛ الطبری، محمد بن جریر؛ تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، صص۴۱۶-۴۱۸ و الکوفی، ابن اعثم؛ الفتوح، ج۵، صص۹۷- ۹۸. شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۹۰؛ الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ج۱، صص۲۴۹-۲۵۰ و مسکویه، ابوعلی؛ تجارب الامم، صص۷۳- ۷۴.

امام علیه السلام  به حضرت عباس علیه السلام فرمودند: اگر می‌توانی آنها را راضی کن که جنگ را تا فردا به تأخیر اندازند و امشب را به ما مهلت دهند تا با خدای خود راز و نیاز کنیم و به درگاهش نماز بگزاریم. خدا می‌داند که من نماز و تلاوت کتاب او را بسیار دوست می‌دارم.

الطبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۷؛ شیخ مفید، الارشاد، ج۲، ص۹۱ و ابن اثیر، علی بن ابی الکرم؛ الکامل فی التاریخ، ص۵۷.

در طول مدتی که عباس علیه السلام  با امام علیه السلام  مشغول گفتگو بود همراهان او ـ حبیب بن مظاهر و زهیر بن قین ـ هم از این فرصت استفاده کرده به گفتگو با سپاه عمر بن سعد پرداختند و آنان را از جنگ با امام حسین علیه السلام  بر حذر می‌داشتند و در ضمن آنان را از پیشروی باز می‌داشتند.

الطبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، صص۴۱۶-۴۱۷؛ الکوفی، ابن اعثم؛ الفتوح، ص۹۸؛ الخوارزمی، الموفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ص۲۴۹-۲۵۰ و با اندکی اختلاف در البلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ص۱۸۴.

ابوالفضل العباس علیه السلام  نزد سپاهیان دشمن بازگشت و درخواست امام علیه السلام  را به اطلاع آنان رساند و از آنان آن شب را مهلت خواست. ابن سعد با مهلت یک شبه به امام حسین علیه السلام  و یارانش موافقت نمود.

الطبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۷؛ الکوفی، ابن اعثم؛ الفتوح، ص۹۸ و ابن اثیر، علی بن ابی الکرم؛ الکامل فی التاریخ، ص۵۷.

در این روز خیمه‌های امام حسین علیه السلام  و اهل بیت و یارانش محاصره گردید.

روایتی از امام جعفر صادق علیه السلام

امام جعفر صادق علیه السلام در ضمن حدیثی، در توصیف این روز فرمودند:

تاسوعا یَومٌ حوصِرَ فیهِ الحُسَینُ علیه السلام  وَ اَصحابُهُ بِکربلاء وَ اجتَمَعَ عَلَیهِ خَیلُ اَهلِ الشّامِ وَ اَناخوا عَلَیهِ وَ فَرِحَ ابنُ مَرجانَةَ و عُمَرُ بنُ سَعدٍ بِتَواتُرِ الخَیلِ وَ کَثرَتِها وَ استَضعَفوا فیهِ الحُسَینَ علیه السلام وَ اَصحابَهُ وَ اَیقَنوا اَنَّهُ لایَأتی الحُسینَ علیه السلام  ناصِرٌ و لایَمُدُّهُ أهلُ العِراقِ؛

کلینی؛ الکافی، ج۴، ص۱۴۷؛ مجلسی، محمد باقر؛ بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۴۵، ص۹۵ و عاملی، شیخ حر؛ وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۶۰.

تاسوعا روزی است که حسین علیه السلام  و اصحابش در کربلا محاصره شدند و سپاه شامی بر ضد آنان گرد هم آمدند. ابن زیاد و عمر بن سعد نیز از فراهم آمدن آن همه نیرو خوشحال شدند و آن روز حسین علیه السلام  و یارانش را ناتوان شمردند و یقین کردند که دیگر برای او کمکی نخواهد رسید و عراقیان نیز او را پشتیبانی نخواهند کرد.

اهمیت این روز نزد شیعیان

به دلیل وقایع روی داده، این روز در نزد شیعیان از اهمیت بالایی برخوردار است و این روز را منتسب به قمر بنی هاشم عباس علیه السلام  نیز می‌دانند و این روز را بسان روز عاشورا گرامی داشته، در آن به سوگواری می‌پردازند.

جستجو
عضویت
اوقات شرعی

اوقات شرعی به افق کرمان

اذان صبح 04:59:48
طلوع خورشید 06:24:05
اذان ظهر 11:34:03
غروب خورشید 16:43:57
اذان مغرب 17:01:26
نظر سنجی
نظر شما در مورد وب سایت مهدی الامم چیست ؟