وب سایت فرهنگی مذهبی مهدی الامم

مسجد جامع ملک یا مسجد امام

مسجد جامع ملک یا مسجد امام
زمان انتشار :
چهارشنبه 28 اسفند 1392 | 23:12
مسجد جامع ملک یا مسجد امام مربوط به دوره سلجوقیان است و در کرمان، خیابان امام خمینی واقع شده است

بسم الله الرحمن الرحیم

استان کرمان دارای جاذبه های گردشگری بسیاری است که همه ساله مورد بازدید گردشگران بسیاری  می شود یکی از این جاذبه های ماندگار تاریخی مسجد ملک یا مسجد امام است.

مسجد جامع ملک یا مسجد امام مربوط به دوره سلجوقیاناست و در کرمان، خیابان امام خمینی واقع شده است.

مسجد جامع ملک بزرگترین مسجد کرمان و دارای شبستان های متعدد و صحن وسیعی است. برج سلجوقی آجری نیز در همین محدوده واقع شده‌است که در ضلع شمال شرقی مسجد ملک کرمان قرار گرفته‌است. سه محراب گچبری شده زیبا نیز از دیگر نمادهای این مسجد هستند. در گذشته قناتی به نام مستوره (منسوب به دختر ملک توران شاه یکم) وجود داشته که آب قنات از میان مسجد عبور می کرده است.

محله مسجد ملک

از محله های قدیمی شهر کرمان محله ی مسجد ملک می باشد. این محله محدود است از: شمال به بازار وکیل و قسمتی از محله شاه عادل و از شرق به خیابان میرزا رضا کرمانی و از جنوب به خیابان مطهری (احمدی) و از غرب به محله ی بعلیاباد یا والی آباد و قلعه محمود.

این محله با قدمت تاریخی کهنی که داشته روزگاری از نظر سیاسی و اقتصادی و اجتماعی از آبادترین محله های شهر کرمان بوده است.

مسجد ملک

مهمترین اثر تاریخی کرمان مسجد ملک (امام) می باشد، مسجد ملک که در سال های اخیر به نام «مسجد امام خمینی رحمة الله علیه » تغییر نام یافته است، از قدیمی ترین مساجد کرمان می باشد. این مسجد درجنوب شرقی شهر، در حاشیه جنوبی خیابان امام واقع شده است.

این مسجد پیشینه ای حدود یک هزار سال دارد و اولین مسجد جامع شهری مرکزی اجتماعات کرمان شناخته شده بود.

این مسجد از آثار تاریخی مهم کرمان و از جاذبه های گردشگری و فرهنگی این مرز و بوم است.

مسجد ملک از لحاظ مساحت و سبک ساختمانی دارای یک صد و ده متر طول و هشتاد مترعرض دارد و از نوع مساجد چهار ایوانی است که بزرگترین ایوان آن در ضلع غربی و بقیه در شمال و جنوب و شرق مسجد قرار دارد. در دیگر ضلع های مسجد نیز شبستان هایی وجود دارد که معروف ترین آن شبستان امام حسن (ع) می باشد.در ضلع غربی مسجد سه درب ورودی است که سر در جنوب غربی آن اولین ورودی مسجد بوده است و بعدها با دخل و تصرفاتی که در ادوار مختلف در بنای مسجد صورت گرفته و به خصوص با احداث خیابان مسجد ملک درهای شمالی و شرقی نیز باز شده است.

بخش های این بنا عبارتند از: سر در ورودی، صحن، ایوان، شبستان ها، کتابخانه و برج آجری ضلع شرقی که به برج سلجوقی معروف است. در گذشته بناهای اطراف مسجد به صورت امروزی نبوده ،بلکه این بنای بزرگ مانند نگینی در میان خانه های مسکونی ودیگر اماکن عمومی قرار داشته و در گذر زمان با تخریب بناهای اطراف، حالت اولیه خود را از دست داده است. بر این مدعا می توان به ساختمان بسیار قدیمی و متروکه ای اشاره نمود که پشت ضلع جنوب غربی مسجد قرار دارد وگفته شده زمانی جزو اولین مدارس علمیه کرمان بوده است.

مسجد امام از بناهای قرن پنج هجری است که در زمان حکومت سلجوقیان ساخته شده است. به نوشته کتب تاریخی در آن دوران کرمان از آبادترین و پررونق ترین شهرهای ایران بوده است، بنیان گذار مسجد امام، ملک توران شاه سلجوقی است و طبق مندرجات بعضی از کتب تاریخی، پادشاهی عادل وداد گستر و آبادی خواه بوده. وی در سال چهارصد و نود ق فوت نمود و آرامگاه وی طبق روایاتی در حوالی مسجد امام است و برخی هم نوشته اند که در محل برج سلجوقی در شمال شرقی مسجد می باشد.

سبک شناسی مسجد ملک

در بررسی سبک مسجد ملک باید گفت، سر در ورودی و اصلی مسجد امام هم اکنون درب شمالی است. درب قدیمی مسجد چوبی و کم ارتفاع بوده و فلسفه ی کم بودن ارتفاع این درب، زورخانه های قدیمی بوده که افراد هنگام وارد شدن به مسجد سری به نشانه تعظیم خم کنند و بعد داخل شوند. پس از عبور از سر در شمالی وارد دالانی با سقف نسبتاً مرتفع می شویم که نمای آن آجر کاری معقل است. مسجد در زمان گذشته به گونه ای دیگر بوده است، بدین صورت که در جانب غربی مسجد آب نمایی به عمق چهار متر جهت گرفتن وضو وجود داشته است. آب این محل از قنات مستوره تاًمین می شده است و آب نمای مذکور به صورت روباز و از دو طرف دارای دو راه پله بوده و طراوت خاصی به فضای مسجد می بخشیده است. با خشک شدن آب قنات مستوره در کمتر از نیم قرن پیش، آن آب نما را پر نموده و روی آن را سنگ فرش کردند .

بنای مسجد به صورت چهار ایوانی است. ایوان بزرگ قبله که در ضلع غربی مسجد قرار دارد، مهمترین قسمت های به جا مانده از دوران سلجوقی و در عین حال عظیم ترین ایوان مسجد است.در این ایوان از کاشی کمتر استفاده شده و کلیه نماها و پیشانی طاقی و ستون ها و پوشش گنبد از آجر ظریف و تراش خورده و نقوش مرسوم دوران سلجوقی است.

زلزله سال هزارو سیصد شصت سر آغازی بود بر کشف آثار دوره سلجوقی در مسجد و به ویژه این ایوان بزرگ، چرا که تا این زمان کسی نمی دانست که زیر این همه گچ کاری ها که در طول زمان بر بدنه ایوان سنگینی می کرد، چه زیبایی هایی نهفته است. هرچند این زلزله خساراتی بر ایوان غربی وارد کرد، اما در عوض بعد از این واقعه و گچ برداری از بدنه ایوان به منظور تعمییرات اساسی، نقوش دوران سلجوقی که تلفیقی است از گچ و آجر و همچنین نماسازی بدنه ستون ها و کتیبه هایی که با خط بسیار زیبای کوفی نوشته شده است.

آنچه که هنگام ورود به ایوان نظرهر بیننده ای را به خود جلب توجه می کند، محراب داخل ایوان است که طاق آن منقش کاری شده  و در دو طرف محراب دو بادگیر بزرگ قرار دارد که برای خنک نگه داشتن ایوان در فصل تابستان ساخته شده است. دومین ایوان که یکی دیگر از درهای ورودی مسجد هم در وسط آن قرار گرفته، در ضلع شرقی مسجد بنا شده است.

از دیگر قسمت های مسجد بعد از ایوان ها شبستان های مسجد می باشد که دور تا دور صحن ودر اطراف ایوان قرار گرفته اند و هر کدام به نامی چون:امام حسن علیه السّلام، آقا شیخ حسین فقیه، آیت الله آقا سید علی مجتهد، امام موسی بن جعفر علیه السّلام، میرزا اسماعیل و شبستان دیلمقانی موسوم و مشهورند. اما معروف ترین و مطرح ترین این شبستان ها همان شبستان امام حسن علیه السّلام است که بسیار حائز اهمیت می باشد.

از اماکن اطراف این مسجد می توان به: گرمابه، خانقاه، بیمارستان که به دستور ملک توران شاه ساخته شده بودند، اشاره نمود که از مجموعه آثار یاد شده تنها مسجد به جای مانده است.

مسجد ملک با پیشینه ای یک هزار ساله در دل دیار کریمان

مسجد ملک کرمان با پیشینه ای حدود یک هزار ساله به عنوان اولین مسجد جامع شهری کرمان شناخته شده است. این مسجد با شبستان های متعدد و صحن وسیع جاذبه تاریخی خود را حفظ کرده است.
قسمت‌های مختلف این مسجد به مرور زمان و بارها تعمیر شده‌است. آنچه از قسمت‌های اصلی دوره سلجوقیان بر جا مانده برج آجری ضلع شمال شرقی و سه محراب گچ‌ بری شده است که یکی از این محراب‌ها براثر تغییراتی که در بنا صورت گرفته در حال حاضر در پشت بام شبستان امام حسن علیه السّلام  قرار دارد.

 

 



 

جستجو
عضویت
اوقات شرعی

اوقات شرعی به افق کرمان

اذان صبح 04:08:59
طلوع خورشید 05:27:43
اذان ظهر 11:31:30
غروب خورشید 17:34:51
اذان مغرب 17:50:39
نظر سنجی
نظر شما در مورد وب سایت مهدی الامم چیست ؟