وب سایت فرهنگی مذهبی مهدی الامم

عیب جویی

عیب جویی
زمان انتشار :
شنبه 5 مهر 1392 | 19:05
عیب جویی یعنی تلاش در آگاهی از عیب دیگران و فاش کردن گناهان و لغزشهای پنهانی دیگران در بین مردم، و یا پی جویی و آشکار نمودن عیوب و نواقصی که از چشم دیگران پوشیده است.

بسم الله الرحمن الرحیم

عیب جویی یعنی تلاش در آگاهی از عیب دیگران و فاش کردن گناهان و لغزشهای پنهانی دیگران در بین مردم، و یا پی جویی و آشکار نمودن عیوب و نواقصی که از چشم دیگران پوشیده است.

عیب جویی از دیدگاه قرآن کریم

«ویل لکل همزه لمزه»

وای بر هر عیب جویی هرزه زبانی (مسخره کننده ای)

(سوره همزه آیه 1)

در تفسیر نمونه، تفسیر این آیه چنین آمده است که:

آنها با نیش زبان و حرکات دست و چشم و ابرو در پشت سر و پیش رو، دیگران را استهزاءکرده، یا عیب جویی و غیبت می کنند، یا آنها را هدف تیرهای طعن و تهمت قرار می دهند. همزه و لمزه هر دو صیغه مبالغه است. اولی از ماده همز در اصل به معنی شکستن است و از آنجا که افراد عیب جو و غیبت کننده شخصیت دیگران را در هم می شکنند و حیثیت ایشان را لکه دار می کنند، به آنها همزه اطلاق می شود و لمزه به معنی غیبت کردن و عیب جویی نمودن است.

(تفسیر نمونه/ج 27/ص309)

«و لا تلمزوا انفسکم»

و عیب دیگران را به رخ نکشید.

(سوره حجرات/آیه 11)

لا تلمزوا از ماده لمز بر وزن (طنز) به معنی عیب جویی و طعنه زدن است.

بعضی از مفسران می گویند، که لمز شمردن عیوب افراد در حضور آنها است و همچنین عیب جویی با چشم و اشاره است.

قرآن در این آیه با تعبیر انفسکم به وحدت و یکپارچگی مؤمنان اشاره کرده و اعلام می دارد که همه مؤمنان به منزله نفس واحدی هستند و اگر از یکدیگر عیب جویی کنید در واقع از خودتان عیب جویی کرده اید. در پایان آیه برای تأکید بیشتر خداوند می فرمایید:

«و آنان که توبه نکنند و از این عمل دست برندارند ظالم و ستمگرند.»

چه ظلمی از این بدتر که انسان با سخنان نیش دار، تحقیر و عیب جویی، قلب مردم با ایمان را که مرکز عشق خداست بیازارد و آبروی آنها را که سرمایه بزرگ زندگی آنان است از بین ببرد.

(تفسیر نمونه/ ج22/ ص180 و181)

عیب جویی از دیدگاه پیامبر اکرم

مسلمانان را نکوهش نکنید و از عیوب آنان جستجو نکنید، زیرا هر که عیوب آنها را جستجو کند، خداوند عیوبش را دنبال کند و هر که خداوند عیبش را دنبال کند، رسوایش سازد گر چه در خانه اش باشد.

(اصول کافی/ج 4/ ص57/ راویه 2)

همین عیب بر مرد بس است، که ببیند، از مردمان چیزی را که در خود نبیند و همنشین خود را بیازارد به چیزی که به کار او نخورد.

(اصول کافی/ ج4/ ص200/ راویه2)

هر کس از برادر خود گناهی بداند و آن را بپوشاند، خداوند در روز قیامت گناهان او را بپوشاند.

(میزان الحکمه/ ج9/ ص4220)

کسی که راه رود برای عیب برادرش و فاش کردن عیب پنهانش، نخستین گامی که در این راه برمی دارد، در آتش دوزخ می گذارد و خدا او را در قیامت نزد مردم رسوا می فرماید(و عیبهای پنهانش را آشکار می سازد).

(حج وسائل، باب 152)

هر کس گناه و کردار بد مؤمنی را بپوشاند، بهتر(ارزشمندتر) از آن است که دختر زنده به گور شده ای را نجات دهد.

(میزان الحکمه/ج 9/ ص4220)

هر که در دنیا عیب برادر مسلمان خود را بپوشاند، خداوند در قیامت بر او عیب پوشی کند.

(میزان الحکمه/ج 9/ ص4220)

هر که از برادر خود کار زشتی مشاهده کند و آن را پوشیده نگه دارد، خداوند در دنیا و آخرت عیب پوش او باشد.

(میزان الحکمه/ج9/ ص4220)

فردی به حضرت عرض کرد:« دوست دارم خداوند عیب هایم را بپوشاند.»

حضرت فرمود:«عیب های برادرانت را بپوشان، تا خداوند عیب های تو را بپوشاند.»

(میزان الحکمه/ج 9/ ص4220)

عیب جویی از دیدگاه ائمه اطهار علیم السلام

امام علی علیه السّلام :

بدترین مردم کسی است که لغزش را نمی بخشد و عیب پوشی نمی کند.

(میزان الحمه/ ج6/ ص2693)

امام علی علیه السّلام :

از دیگری به خاطر کاری که خود نیز آن را انجام می دهی، خرده مگیر و دیگری را برای گناهی که ارتکاب آن را به خودت اجازه می دهی، کیفر مده.

(میزان الحکمه/ج9/ ص4216)

امام علی علیه السّلام:

بدترین مردم کسی است که دنبال عیب های مردم باشد و کور عیب های خود.

(میزان الحکمه/ ج9/ ص4218)

امام علی علیه السّلام :

دشمن ترین مردم، عیب جویان هستند.

(غررالحکم/آمدی(ره) سید هاشم رسولی محلاتی/ قم/ ج2/ ص381)

امام علی علیه السّلام :

عیب جویی از زشت ترین عیوب و بدترین گناهان است.

(غررالحکم/آمدی(ره) سید هاشم رسولی محلاتی/ قم/ ج3/ ص381)

امام علی علیه السّلام :

گناه و لغزش برادرت را بپوشان، در صورتی که آن را در خودت نیز سراغ داری.

(میزان الحکم/ ج9/ ص4220)

 امام علی علیه السّلام :

کسی که عیبت را به تو نشان دهد و پشت سرت آبرویت را حفظ کند، در خیر خواهی و یکرنگی از هیچ کوششی فرو گذار نکرده است.

(میزان الحکم/ ج9/ ص4222)

امام علی علیه السّلام :

هر که از عیب های پنهان(مردم) جستجو کند، خداوند او را از دوستی دلها محروم گرداند.

(میزان الحکم/ ج9/ ص4224)

امام علی علیه السّلام :

هر که دنبال عیب های مردم بگردد، خداوند عیب و زشتی های او را بر ملا سازد.

(میزان الحکم/ ج9/ ص4224)

امام علی علیه السّلام :

از خطای دیگران هرگز شادمان مشو، زیرا تو نیز برای همیشه از خطا کردن مصون نیستی.(میزان الحکم/ ج9/ ص4226)

امام علی علیه السّلام :

 از معاشرت با عیب جویان بپرهیز، زیرا رفیق ایشان نیز از گزندشان محفوظ نخواهد ماند.

امام علی علیه السّلام :

اگر مایلی سالم باشی و عیوبت مستور(پوشیده) بماند کم حرف بزن و بیشتر ساکت باش .

امام محمد باقر علیه السّلام:

این عیب برای مرد بس است که از عیبهای مردم چیزی را جستجو کند (و در صدد فهمیدن آن برآید) که از دیدن آن در خود نابیتاست، یا چیزی را بر مردم عیب گیرد که در خود اوهست و نتواند از آن عیب بیرون آید.
امام محمد باقر علیه السّلام :

همانا ثواب نیک رفتاری زودتر از هر کار خیری رسد وعقوبت ستم و تعدی به مردم زودتر از هر بدی گریبان فرد را گیرد و همین عیب برای مرد بس است که از مردمان ببیند چیزی را که از (دیدن )آن چیز در خودش کور است، یا مردم را به کاری سرزنش کند که خودش نتواند آن را ترک کند ، یا همنشین خود را آزار دهد.
امام محمد باقر علیه السّلام وجعفر صادق علیه السّلام :

نزدیک ترین چیزی که بنده به کفر دارد این است که با مردی عقد برادری در دین بسته باشد و لغزش ها و خطاهای او را شمار کند تا روزی او را به آنها سرزنش کند.
امام محمد باقر علیه السّلام :

مومن در برابر مومن وظیفه دارد، که هفتاد گناه بزرگ او را بپوشاند.

وضعیت عیب جویان در عالم برزخ
در حدیث معراجیه نقل شده است که نبی اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند :

وقتی به امر پروردگار م به آسمانها عروج کردم، گروهی ازمردم را دیدم که گوشت بدن آنها را از پهلو قطع می کنند و به آنها می خورانند و به ایشان گفته می شود، بخورید، و به خاطر آنچه از گوشت برادر مسلمان خود (در دنیا) می خوردید.
وقتی این صحنه را مشاهده کردم از جبرئیل پرسیدم: اینها چه کسانی هستند؟

جبرئیل در پاسخ من گفت:

اینها سخن چینان وعیب جویان امت تو هستند.

جستجو
عضویت
اوقات شرعی

اوقات شرعی به افق کرمان

اذان صبح 04:24:24
طلوع خورشید 05:43:23
اذان ظهر 11:23:43
غروب خورشید 17:03:40
اذان مغرب 17:19:45
نظر سنجی
نظر شما در مورد وب سایت مهدی الامم چیست ؟