وب سایت فرهنگی مذهبی مهدی الامم

حفظ تن و حرمت اضرار به نفس

حفظ تن و حرمت اضرار به نفس
زمان انتشار :
یکشنبه 6 مرداد 1392 | 19:44
یکی از عوامل آرامش زندگی و بندگی خدا، برخورداری از جسم و جان سالم است، از این رو، عقل و نقل، حفظ تندرستی و حفظ نفس را لازم و واجب شمرده اند و ...

بسم الله الرحمن الرحیم

انسان که آفریده خدا و خلیفه و امانت دار اوست، برای زندگی و حیاتی آفریده شده است که به بر اساس آیه کریمه «اسْتَجيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاکُمْ لِما يُحْييکُمْ» (سوره انفال آیه24) در پیوندهای گوناگون خود، خدا محور است و در این زندگی و بندگی، و به بدن سالم نیاز دارد و بهره مندی همه جانبه او از سلامتی، اساس فعالیت های وی در زندگی مادی و معنوی است که در زبان پیامبر گرامی صلّی الله علیه و آله و سلّم از آن به «نعمت پنهان و ناشناخته» یاد شده است (روضة الواعظین،ج2،ص472)، زیرا یکی از عوامل آرامش زندگی و بندگی خدا، برخورداری از جسم و جان سالم است، از این رو، عقل و نقل، حفظ تندرستی و حفظ نفس را لازم و واجب شمرده اند و روا نمی دارند که انسان حتی هنگام سخت ترین مصیبت و اندوه به عمد به جسم و جان خود آسیب برساند و اضرار به آن را حرام می شمارند.

(العروة الوثقی،ج2،ص131؛العروةالوثقی،ج4،ص424)

دسته ای از روایات درباره حفظ  نفس و مراقبت از بدن و نیز پرهیز از زیان رساندن به آن، اهمیت ویژه ای داده و بر حفظ صحت تأکید دارند؛ به گونه ای که در برخی روایات، بدن و اعضای آن از امانت های الهی به شمار آمده اند و خدای متعالی رعایت امانت ها را از ویژگی ها ی برجسته مؤمنان و نماز گزاران واقعی یاد کرده است« و الَّذینَ هُم لِاَ منِتِهم و عَهدِهِم رعون»

(سوره معراج،آیه 32)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:...

گوش، چشم، زبان و قلب امانت هستند و هر کس امانت را رعایت نکند ایمان ندارد.

(موسوعة احادیث اهل البیت علیه السّلام ، ج8، ص370)

اهمیت حفظ جان و سلامت

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

ای علی! هر کس شراب را برای غیر خدا (در برخی تکالیف شرعی قصد قربت شرط است؛ همانند نماز و روزه و در بسیاری از آنها، قصد قربت شرط نیست( کفایة الاصولف ج1ف ص 72)؛ همانند امر به معروف و نهی از منکر و ترک محرمات و ترک شراب)ترک کند خدا او را از شراب بهشتی سیراب سازد.

علی علیه السّلام پرسید:

برای غیر خدا؟

حضرت صلّی الله علیه و آله و سلّم فرموده:

آری، به خدا سوگند! هر کس آن را برای حفظ جانش ترک کند خدا او را بدین سبب سپاس می گزارد

(الفقیه، ج4،ص353؛ مکارم الاخلاق، ص433)

در روایتی دیگر رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم از خوابیدن بر بامی که حفاظ ندارد [به سبب خطر جانی] نهی کرده است

(الکافی، ج6، ص530)

همچنین آن حضرت به ابوذر فرمود:

ای ابوذر! سلامتی پیش از بیماری را دریاب و از آن برای زمان بیماری بهره بگیر

(الامالی، طوسی، ص526)؛

نیز فرمود:

هرکه روز و شب را سپری می کند و سه نعمت را در اختیار دارد، نعمت دنیا بر او تمام شده است: سلامت بدن، امنیت و هزینه روزانهو اگر چهارمین نعمت را نیز داشته باشد تمام نعمت دنیا و آخرت را در اختیار دارد و آناسلام است(الکافی، ج8، ص148)

و همچنین فرمود:

امنیت و عافیت دو نعمتی هستند که بسیاری از مردم در آنها مغبون اند.

(الجامع الصغیر، ج1، ص477)

امیر مومنان علیه السّلام نیز می فرماید:

ارزش دو چیز را نشناسد مگر کسی که آنها را از دست داده باشد: جوانی و عافیت.

(غرر الحکم، ص324)آن حضرت در تفسیر آیه

«و لا تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا»

(سوره قصص، آیه 77)

یعنی

«بهره واقعی خود را از ثروت دنیا از کف مده»

می فرماید:

سلامتی خود را فراموش مکن.(الامالی، صدوق، ص228) و در تفسیر آیه

«لَتُسئَلُنَّ یَومَئِذٍ عَنِ النَّعیم»

(سوره تکاثر، آیه 8)

یعنی

«روز قیامت درباره نعمت ها از شما سوال خواهد شد»

می فرماید:

نعمتی که از آن پرسیده می شود سلامتی است.

(ارشاد القلوب، ج1، ص38)

البته نعمت ولایت اولیای الهی برجسته ترین نعمت است،

چنانکه امام صادق علیه السّلام در ذیل این آیه فرمود:

نعمت ما هستیم.

(بحارالانوار، ج24، ص52)

امام صادق علیه السّلام فرمود:

سلامتی نعمت پنهان است؛ هرگاه باشد، فراموش شود و هرگاه از دست رود به یاد آید.

(الفقیه، ج4، ص406)

 همچنین فرمود:

پنج چیز است که اگر کسی آنها را نداشته باشد زندگی [برای او] گوارا نیست: سلامتی و.... .

(المحاسن، ج1، ص9)

عوامل سلامت

کنترل غذا خوردن و رعایت بهداشت:

امیرمومنان علیه السّلام می فرماید:

هرکس غذای پاکیزه بخورد و به خوبی آن را بجود و پیش از سیر شدن از غذا دست بکشد و به موقع تخلی خودداری نکند، جز به مرض مرگ، بیمار نگردد.

(مکارم الاخلاق، ص164)

امیرمومنان علیه السّلام به امام حسن علیه السّلام می فرماید:

می خواهی چهارخصلت به تو بیاموزم تا از_زحمت_ درمان بی نیاز گردی؟

عرض کرد:

آری

فرمود:

بر سر سفره منشین، مگر آنگاه که گرسنه ای و از کناز سفره برنخیز، مگر وقتی که هنوز اشتها داری و جویدن غذا را به نیکی انجام ده، و پیش از خوابیدن به دستشویی برو. هرگاه این ها را رعایت کردی از درمان بی نیاز می شوی.

( کتاب الخصال، ص229؛ وسائل الشیعة، ج24، ص245)

امام رضا علیه السّلام می فرماید:

اگر مردم کم غذا بخورند بدن هایشان اعتدال و استواری یابد.

(مکارم الاخلاق، ص362)

 و از معصوم علیه السّلام نقل شده است:

هرکس کم غذا بخورد بدنش سالم ماند و قلبش صفا یابد.

(الدعوات، ص77)

رسول خدا ص می فرماید:

 معده، حوض بدن است و رگ ها به آن پیوسته اند، پس هرگاه معده سالم باشد رگ ها سلامتی صادر می کنند و هرگاه معده بیمار باشد، رگ ها بیماری صادر می کنند.

( کنزالاعمال، ج10، ص38)

 و باز می فرماید:

معده خانه هر دردی و پرهیز پایه هر درمانی است، پس چیزی بخور که با تو سازگار باشد.

( طب النبی ص ، ص19)

امام کاظم علیه السّلام می فرماید:

معده خانه و کانون بیماری هاست.

( مکارم الاخلاق، ص362)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

نوزادانتان را در هفت روزگی ختنه کنید که مایه پاکیزگی و رشد سریع گوشت است.

( مکارم الاخلاق، ص230)

سفر:

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

مسافرت کنید تا تندرست باشید.

(الفقیه، ج2، ص265)

امام سجاد علیه السّلام می فرماید:

به حج و عمره بروید تا صحت بدن یابید.

( الدعوات، ص76)

شب زنده داری:

امیرالمومنین علیه السّلام می فرماید:

شب زنده داری موجب سلامتی بدن است.

( تهذیب الاحکام، ج2،ص121)

سکوت:

امیرالمومنین علیه السّلام می فرماید:

سکوت مایه راحتی و آسایش است.

( تحف العقول، ص223)

سکوت در مواردی که سخن گفتن ضرورتی ندارد، مایه آسایش روحی است؛ همچنین پرهیز از سخن در بعضی جاها از پیامد های ناگواری چون دشمنی و به خطر افتادن سلامت تن جلوگیری می کند.

استراحت بدن

افزون بر لزوم رعایت سلامتی جسم و جان، باید به استراحت و آرامش اعضای بدن نیز توجه شود و در به کارگیری آن ها اعتدال رعایت شود .امیر المومنان علیه السّلام می فرماید:

با فشار بر قلبت جلوی فهمت را مگیر ،چرا که هر عضوی از بدن به استراحت نیاز دارد.

(غررالحکم ،ص60 )

امام صادق سلام الله علیها هم می فرماید :

کسی که شبانه کار کند و با نخوابیدن به چشمش استراحت ندهد [و موجب اضرار به آن شود ]آن کارش حرام است.(الکافی ،ج5 ص127 )هر چند مال به دست آمده حلال است و نیز می فرماید:

بیداری و کار کردن در همه شب [به گونه ای که حق چشم رعایت نشود ]حرام است.(الکافی ،ج5،ص141 ) جز در موارد استثنا و اضطرار؛ مانند زمان جنگ یا برای نجات جان بیمار و مانند آن .

امام کاظم سلام الله علیها می فرماید: اساس پرهیز [و رژیم غذایی ]، مدارا کردن با بدن است.

(بحار الانوار ج 59 ص141 )

امام رضا می فرماید : خواب [به موقع و به اندازه ]بع تن قدرت و نیرو می بخشد.
(بحار الانوار ،ج59 ص316 )

پرهیز از آسیب رساندن به بدن

امیر مومنان سلام الله علیها درباره بیماری که گزارش درستی از بیماری خود به پزشک نمی دهد می فرماید :

کسی که بیماریش را از پزشک پنهان کند، به بدنش خیانت کرده است.(غررالحکم ،ص484)

امام صادق سلام الله علیها می فرماید :

اسراف در اموری است، که مال را تباه کند و به بدن زیان رساند.(الکافی ،ج4 ص53)

در این روایت زیان رساندن به بدن از مصادیق اسراف به شمار رفته که از گناهان بزرگ است.

پیشگیری از بیماری ها

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید: خدای بی شریک با صدقه از بیماری و درد جلوگیری می کند.(الکافی، ج4، ص5)؛ همچنین می فرماید: با دست های چرب و آلوده نخوابید و اگر کسی چنین کرد و دچار اختلال شیطانی شد کسی را جز خود ملامت و سرزنش نکند؛ (الفقیه، ج4، ص6) نیز می فرماید: کم خوری ریشه همه ی درمان هاست.(طب النبی، ص19)

امیرالمومنین علیه السّلام می فرماید: کم خوری مانع بسیاری از بیماری های جسمی است؛(غرر الحکم، ص320)؛ همچنین می فرماید: خود را از سرمای آغازین[فصل پاییز] محافظت کنید؛ ولی سرمای پایانی[ یعنی آغاز فصل بهار] را دریابید، چرا که با تن ها همان کند که با درختان کند؛ سرمای آغازین برگ سوز و سرمای پایانی برگ ساز است.(نهج البلاغه، حکمت 128)

امام صادق علیه السّلام می فرماید: کوتاه کردن ناخن ها و سبیل در هر جمعه سبب ایمنی از جذام است.(کتاب الخصال، ص39)؛ نیز می فرماید: شیر گاو دوا و چربی آن شفا و گوشتش بیماری[زا] است.(الکافی، ج6، ص311) و می فرماید: شام نخوردن پیری آورد و سزاوار است که شخص سالخورده با شکم پر بخوابد.(الکافی، ج6، ص288)؛ در حدیث دیگر می فرماید: در حمام آب سرد ننوشید، چرا که معده را فاسد می کند.(الفقیه، ج1، ص113) همچنین می فرماید: امیرمومنان علیه السّلام همواره می فرمود: توجه! در حمام [که در این دوران شامل سونا هم می شود] به پشت نخوابید، چرا که پیه کلیه ها را آب می کند.(الکافی، ج6، ص500)؛ همان گرامی می فرماید: هنگام خروج از حمام آب سرد بر پاهای خود بریز، چرا که بیماری را از بدنت ریشه کن می کند و هنگامی که لباس می پوشی، بگو: «اللهُمَ أَلبِسنی التَّقوی وَ جَنِّبنی الرَّدی» [خدایا! لباس تقوا بر من بپوشان و بدی را از من دور کن]. وقتی چنین کردی از هر نوع بیماری در امان باشی.(الفقیه، ج1، ص113-114)؛ همچنین روایت است آن حضرت از حمام بیرون رفت و لباس و عمامه پوشید و فرمود: هنگام خروج از حمام در زمستان و تابستان عمامه را ترک نکردم.(الفقیه، ج1، ص117)کنایه از این که سرتان را در حال خروج از حمام بپوشانید.

به فرموده امام کاظم علیه السّلام: حمام رفتن یک روز در میان بدن را فربه می کند و مداومت بر آن در هر روز، پیه کلیه ها را ذوب می کند.(الکافی، ج6، ص496)

امام رضا علیه السّلام می فرماید: هرکس بخواهد ناراحتی مثانه نداشته باشد، ادرارش را حبس نکند، هرچند بر مرکب خود سوار باشد.(بحارالانوار، ج59، ص322؛ مستدرک الوسائل، ج1، ص284)

نکته: مطالبی که در برخی از این روایات و روایت های مشابه آمده اند هرچند به صورت حکم کلی، عام و مطلق اند، با توجه به احادیث دیگر و برخی از آیات قرآن، ممکن است به تناسب سلامت و بیماری افراد مختلف یا مراحل سنی آنان یا موقعیت های جغرافیایی و زیست محیطی و شرایط اقلیمی آنان مقیّد شوند؛ یعنی آن حکم کلی و عام، مربوط به حوزه و مورد خاص باشد، که شرایط ویژه خود را دارد و برای دیگران یا محیط های گونه گون کاربرد نداشته باشد؛ به دیگر سخنی، حکم مطلقی که در این گونه روایات آمده، با قید و شرط یا شرایطی که در احادیث دیگر آمده اند به موردی مقید می شوند که دیگر موارد تحت آن حکم قرار نمی گیرند؛ برای مثال، اگر در روایتی آمده که «سالخوردگان با شکم پُر بخوابند» درباره انسان کهن سالی است که معمولاً با طعامی اندک سیر می شود و شرایط ویژه ای نداشته باشد؛ نه اینکه مقصود از آن پُرخوری کهنسال در هر شرایطی باشد؛ همچنین اگر در روایتی آمده است که «به پشت خوابیدن پس از سیر شدن درد را ریشه کن می کند»، بی شک مقصود از آن، به خواب رفتن نیست، چون در روایات دیگر از آن نهی شده است و نیز مقصود از آن، تمامی بیماری های بدن در هر شرایطی، نیست؛ نیز اگر در روایتی آمده « گوشت گاو بیماری زاست» مقصود از آن، بیماری زایی عمومی برای همگان و در هر شرایطی، نیست، بلکه با توجه به روایات دیگر و ادله حلیت آن، بیماری زا بودنش برای کسانی است که زمینه مناسبی به لحاظ جسمی یا سنی یا شرایط زیست محیطی برای آن دارند؛ همچنین اگر در روایتی آمده است که «کوتاه کردن ناخن ها و ... در هر جمعه سبب ایمنی از جذام است» این سخن برای همگان در هر شرایطی، حتی اگر بهداشت و عوامل سلامتی را رعایت کرده باشند، نیست، بلکه به لحاظ شرایط خاص است، که زمینه مناسب برای جذام در آنان فراهم باشد و از این راه جلوگیری می شود.

عوامل بیماری

عوامل مادی:

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

 ای علی! نُه چیز مایه فراموشی است:

خوردن سیب ترش، گشنیز، پنیر، نیم خورده موش، خواندن نوشته قبرها، راه رفتن میان دو زن، زنده انداختن جانور از بدن، حجامت در فرورفتگی پشت گردن و ادرار کردن در آب راکد.
(الفقیه، ج4، ص361)

همچنین می فرماید: پنج چیز پیسی آورد:

استعمال نوره در روز جمعه و چهارشنبه، وضو و غسل با آبی که با تابش [مستقیم] خورشید گرم شدهباشد، خوردن در حال جنابت، آمیزش با همسر در دوران حیض و غذا خوردن پس از سیری.

(کتاب الخصال، ص270)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

آب را هنگام نوشیدن بمکید (جرعه جرعه بنوشید) و یکباره سر نکشید، چرا که مایه ناراحتی کبد می شود.

(الکافی، ج6، ص381)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

از نشستن  زیر آفتاب بپرهیزید، زیرا لباس را فرسوده و بدن را بدبو و بیماری پنهان را آشکار می کند.

(الجامع الصغیر، ج1، ص450)

نکته: این حدیث می تواند مربوط به شرایط خاص یا شخص خاص و یا زمان و مکان خاص باشد که در این حالت ها تابش آفتاب سبب آسیب های یاد شده و یا گرما زدگی می شود، ولی اگر شرایط زمانی و مکانی و مانند آن، به گونه ای باشد که تابش نور آفتاب مایه زدودن میکروب ها از بدن یا لباس می شود، در این صورت نور آفتاب سودمند است؛ چنان که علم پزشکی به این نکته توجه می دهد.

امیر مومنان علیه السّلام می فرماید:

کسی که [نهال] هوس غذاهای گوناگون در دل بکارد، میوه های دردهای گوناگون بچیند.(غررالحکم، ص484)؛ و می فرماید: زندگی را برای خوردن نخواه بلکه خوردن را برای زندگی بخواه.(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج20، ص333)؛همچنین می فرماید: معده، کانون بیماری ها و پرهیز، سرآمد هر درمان است. بدن به هر آنچه خوی کرده است، عادت ده. تندرستی با پرخوری جمع نشود و مرضی ملال آور تر از کم خردی نباشد.(الدعوات، ص77)؛ همان حضرت می فرماید: هرگاه گوشت خریدی غده های [دُشبِل] آن را درآورید، چرا که رگ جذام را تحریک می کنند.(علل الشرایع، ص561) و می فرماید: طولانی نشستن در دستشویی موجب بواسیر (هموروئید) می شود.(کتاب الخصال، ص19)

به فرموده امام باقر علیه السّلام مسواک کردن در حمام مکروه است، زیرا موجب وبای (فساد) دندان ها می شود. (الفقیه، ج1، ص54)

امام صادق علیه السّلام می فرماید:

خوردن گوشت نمک سود و خشک شده در برابر آفتاب، بدن را نابود می کند و چه بسا کشنده است.(الکافی، ج6، ص314)؛ همچنین آن را عامل پیری زودرس می شناسند.(تحف العقول، ص317)

امام صادق علیه السّلام می فرماید:

سه چیز بدن را از پا در می آورد و چه بسا موجب مرگ شود: با شکم پر وارد حمام شدن و با معده پر آمیزش کردن و آمیزش با پیرزنان.

(الفقیه، ج3، ص555)

روایت شده هرکس غذا بسیار خورد بدنش بیمار شود و سنگدل گردد.(الدعوات، ص77)

امام صادق علیه السّلام می فرماید:

مداومت بر خوردن سه چیز لاغری می آورد: تخم مرغ، ماهی و شکوفه خرما.

(کتاب الخصال، ص 155؛ وسائل الشیعه، ج2، ص32)

امام صادق می فرماید:

شانه کردن در حمام، موها را ضعیف و کم پشت می کند.

(الفقیه، ج1، ص116)

به فرموده امام رضا علیه السّلام:کسی که می خواهد از معده اش آزار نبیند، [بلافاصله] روی غذا آب نخورد تا از غذا خوردن فارغ شود و هرکس چنین کند بدنش مرطوب [سرد مزاج] و معده اش ناتوان شود و رگ ها نیروی غذا را دریافت نکنند.(بحارالانوار، ج59، ص323)؛ همان حضرت می فرماید: خوردن تخم مرغ با ماهی، نقرس  قولنج و بواسیر و درد دندان می آورد(مستدرک الوسائل، ج16، ص359) و می فرماید: خوردن گوشت خام، مایه تولید کرم در شکم است.(بحارالانوار، ج59، ص319)

عوامل غیر مادی:

به فرموده امام رضا علیه السّلام هرگاه مردم گناه تازه ای مرکتب شوند که در گذشته انجام نمی دادند، خدا آنان را به گرفتاری [و بیماری] تازه و بی سابقه مبتلا کند.

(الکافی، ج2، ص275)

امام صادق علیه السّلام نیز فرمود: خدا پیامبری را برانگیخت و به او فرمود: به قومت بگو: براستی هرگاه مردمی یا خانواده ای که بر طاعت من بودند، و در اثر آسیبی که به آنان رسیده از عمل به آنچه محبوب من است، تغییر روش دهند و به آنچه ناخوشایند من است روی آورند، خوشی های آنان را به ناخوشی ها [و بیماری] تغییر می دهم.(الکافی، ج2، ص268)؛ نیز فرمود: اثر کار زشت در انجام دهنده آن سریع تر از تأثیر کارد در گوشت است. (المحاسن، ص25)

دارو و درمان

تحمل درد در حد امکان:

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

چهار چیز از گنج های بهشتی اند: پنهان داشتن بیماری، پنهان داشتن درد ... .

(الدعوات، ص164؛ مستدرک الوسائل ج2، ص67)

امیرمومنان علیه السّلام می فرماید: با دردت چنان که با تو راه آید همراهی کن [تا زمانی که تحمل پذیر است به درمان مپرداز].(نهج البلاغه، حکمت 27)؛ همان حضرت علیه السّلام می فرماید: مسلمان بیماری های [ساده] خود را تا سلامتی اش غلبه دارد، درمان نکند.(کتاب الخصال، ص620؛ تحف العقول، ص110)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید:

دُمَل های بدن را ناپسند نشمارید، چرا که از پیسی نگه می دارد.

(کتاب الخصال، ص210)

امیرمومنان علیه السّلام می فرماید:

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم زکامش را مداوا نمی کرد و می فرمود: هرکس رگه ای از جذام دارد و هرگاه زکام می گیرد آن را سرکوب می کند. (الکافی، ج8، ص382)

امام صادق علیه السّلام می فرماید: تا بدنت تحمل درد دارد از مصرف دارو بپرهیز.(الکافی، ج6، ص382)؛ نیز می فرماید: کسی که سلامتی او بر بیماری اش غلبه دارد و با این حال دارویی مصرف کند و بر اثر آن بمیرد، من نزد خدا از او بیزاری می جویم.

(کتاب الخصال، ص26)

امام کاظم علیه السّلام می فرماید: دارویی نیست مگر اینکه دردی را تحریک می کند، از این رو تا آنجا که ممکن است از مصرف دارو پرهیز شود که برای بدن سودمندتر است.

(الکافی، ج8، ص273)

امام صادق علیه السّلام می فرماید: پرهیز بیش از هفت روز برای بیمار سود ندهد.

(الکافی، ج8، ص291)

لزوم درمان:

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید: خودتان را مداوا کنید، زیرا خدای عزیز دردی را نازل نفرمود، مگر اینکه برای آن شفایی [و دوایی] فرو فرستاد.

(مکارم الاخلاق، ص362)

امیرمومنان علیه السّلام می فرماید: هرکس بیماری خود را از پزشکان کتمان کند به بدنش خیانت کرده است.(غرر الحکم، ص484) البته چنان که گذشت، پنهان کردن بیماری و درد از دیگران و زبان به شکوه نگشودن گنجی بهشتی است. (الدعوات، ص164؛ مستدرک الوسائل، ج2، ص68)

امام صادق علیه السّلام می فرماید: یکی از پیامبران بیمار شد و گفت: مداوا نمی کنم تا آن که مرا بیمار کرده شفا دهد، خدا به او وحی فرمود: شفایت نمی دهم تا خود را مداوا کنی، همانا شفا به دست من است.

(مکارم الاخلاق، ص362؛ وسائل الشیعه، ج2، ص409)

یونس بن یعقوب می گوید: از امام صادق علیه السّلام پرسیدم: شخصی دارو می خورد، گاهی می میرد و گاهی سلامتی می یابد؛ ولی بیشتر درمان نمی شوند [پس سلامتی و مرض به دست خداست و دارو نقشی ندارد]؟ آن حضرت فرمود: خدا دارو را آفریده و در آن شفا نهاده است. خدا دردی نیافریده مگر اینکه برای آن دارویی قرار داده است، پس دارو را مصرف کن و نام خدا را بر زبان آور [از خدا شفا بطلب](وسائل الشیعه، ج25، ص223)؛ البته اگر دارو به جا و به اندازه و بر اساس اصول تجربه شده صرف شود.

امام سجاد علیه السّلام وقتی بیماری را دید که بهبودی یافته است، فرمود: پاکی از گناهان گوارایت باد.

(عیون اخبارالرضا علیه السّلام، ج2، ص45)

برخی از شیوه های درمان

امام صادق علیه السّلام می فرماید: ما اهل بیت علیه السّلام [در بیماری] فقط از خرما پرهیز می کنیم ... زیرا رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم علی علیه السّلام را در بیماری اش از خوردن خرما پرهیز داد.

(الکافی، ج8، ص291)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید: ای علی! آغاز و پایان غذایت نمک باشد، زیرا نمک شفای هفتاد درد است که کمترینش جنون، جذام و پیسی است.

(تحف العقول، ص12)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می فرماید: با آب سرد استنجاء کنید، زیرا بواسیر را درمان می کند.

(الجامع الصغیر، ج1، ص153)

امام صادق علیه السّلام می فرماید: آب سرد، غذا را در معده هضم می کند.

(مکارم الاخلاق، ص156)

امام کاظم علیه السّلام می فرماید: بیماری ها را جز سه چیز درمان نکند: دعا، صدقه و آب خنک.

(مستدرک الوسائل، ج2، ص98)

امام رضا علیه السّلام می فرماید: آب جوشانده برای هر چیزی مفید است و هیچ زیانی ندارد.

(مکارم الخلاق، ص 157)

روزی رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بر امیرمؤمنان سلام الله علیها وارد شد و چون او را تب دار یافت، به او فرمود تا [عناب،سپستان] بخورد.

(الدعوات، ص 157)

امیرمؤمنان سلام الله علیها می فرماید: سوز تب را با بنفشه و آب سرد بشکنید.

(تحف العقول، ص110)

امام صادق سلام الله علیها می فرماید: ما اهل بیت تب را فقط با پاشیدن آب سرد بر خود و خوردن سیب درمان می کنیم.(الکافی، ج6، ص356) همچنین می فرماید: سیب بخورید که حرارت بدن را خاموش و درون را خنک می کند و تب را میزداید.(المحاسن، ص551) و نیز می فرماید: برای درمان تب شکر را بکوب در آب حل کن و صبح به ناشتا و هنگام غروب بنوش.(الکافی، ج8، ص265) و باز می فرماید: شانه به سر زدن تب را میبرد.(الکافی، ج8، ص265)

امام هادی سلام الله علیها می فرماید: بهترین چیز برای تب مالاریا این است که فالوده ( حلوا) ساخته شده با عسل و زعفران زیاد بخورد و در آن روز جزء آن چیزی نخور.( بحار النوار، ج59 ، ص100)

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم  می فرماید: هر گاه فشار خون زیاد شد حجامت کنید، زیرا فشار خون چه بسا کشنده است.

( مستدرک الوسائل، ج13،ص80)

امیر مؤمنان سلام الله علیها می فرماید: حجامت، مایه سلامتی بدن و تقویت عقل است.

( تحفل العقول، ص100)

امام باقر سلام الله علیها  می فرماید: وسیله طبابت عرب سه چیز است: تیغ حجامت، تنقیه و واپسین درمان که داغ کردن است.

( وسائل الشیعة ، ج25، ص226)

امام صادق سلام الله علیها می فرماید: درمان با چهار چیز است: قطره بینی، حجامت، نوره و تنقیه؛ همچنین می فرماید: بهترین درمان، حجامت، قطره در بینی ریختن ، حمام رفتن و تنقیه است.(الکافی، ج8، ص192؛ وسائل الشیعه، ج25، ص225) و نیز می فرماید: از جمله درمان های پیامبران، حجامت کردن، نوره کشیدن و قطره چکانی در بینی است.(مستدرک الوسائل، ج1، ص387)

امام کاظم علیه السّلام می فرماید: گلابی نرم و تر و تازه حرارت بدن را خاموش می کند.

(الکافی، ج6، ص359)

امام رضا علیه السّلام می فرماید: هرکه می خواهد در طول زمستان زکام نگیرد هر روز سه لقمه انگبین (عسل با موم) بخورد.

(بحارالانوار، ج59، ص322)

امیرمؤمنان علیه السّلام می فرماید: هرگاه مسلمان ضعیف شد گوشت را به همراه شیر بخورد، چرا که خدا در آن دو، قوت نهاده است.

(تحف العقول، ص107)

به فرموده امام صادق علیه السّلام: حنا بوی بد عرق را برطرف و چهره را شاداب و دهان را خوشبو و فرزند را زیبا کند.

(الفقیه، ج1، ص119)

پرهیز از درمان با حرام

رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمود: از درمان با ناپاک بپرهیزید. (طب الائمه علیهم السّلام، ص62) و نیز می فرماید: خدای متعالی درد و درمان را فرو فرستاد و برای هر دردی درمانی قرار داد، پس خود را درمان کنید؛ ولی با حرام درمان نکنید.

(الجامع الصغیر، ج1، ص259)

امام صادق علیه السّلام می فرماید: در هیچ حرامی شفا نیست. (الکافی، ج8، ص193) و نیز در پاسخ کسی که پرسید: آیا می توان از شراب کشمش در دارو بهره برد؟ فرمود: برای کسی سزاوار (جایز) نیست، که از حرام شفا طلبد.

(الکافی، ج6، ص414)

از حضرت صادق علیه السّلام درباره دارویی که با شراب آغشته است پرسیده شد، آن حضرت فرمود: به خدا سوگند! دوست ندارم به آن نگاه کنم تا چه رسد به اینکه با آن مداوا کنم، چرا که آن همانند پیه و گوشت خوک است؛ ولی [متأسفانه] برخی از مردم خود را با آن مداوا می کنند.

(الکافی، ج6، ص414)

عوامل شادابی و شکوفایی

به فرموده رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم: استعمال بوی خوش دل را قوت می بخشد.

(الکافی، ج6، ص510)

امیرمؤمنان علیه السّلام می فرماید: استعمال بوی خوش، شست و شو کردن، نگاه به سبزه و سوارکاری، مایه شادابی و شکوفایی اند.

(مکارم الاخلاق، ص42)

امام صادق علیه السّلام هم می فرماید: شادابی و شکوفایی در ده چیز است: پیاده روی، سوارکاری، فرو رفتن در آب، نگاه به سبزه، خوردن، آشامیدن، نگاه به زن (همسر) زیبا، آمیزش، مسواک کردن، شستن سر با گل ختمی و گفت و گو با دوستان.

(المحاسن، ص15)

امام کاظم علیه السّلام نیز فرمود: سه چیز چشم را روشنی می بخشد: نگاه به سبزه، نگاه به آب جاری و نگاه به چهره زیبا.

(کتاب الخصال، ص92؛ وسائل الشیعه، ج20، ص60)

جستجو
عضویت
اوقات شرعی

اوقات شرعی به افق کرمان

اذان صبح 05:07:51
طلوع خورشید 06:26:43
اذان ظهر 12:32:12
غروب خورشید 18:37:15
اذان مغرب 18:53:04
نظر سنجی
نظر شما در مورد وب سایت مهدی الامم چیست ؟