وب سایت فرهنگی مذهبی مهدی الامم

با امام کاظم در سايه قرآن

با امام کاظم در سايه قرآن
زمان انتشار :
یکشنبه 4 خرداد 1393 | 00:41
امام کاظم علیه السلام قرآن ناطق و از ثقلين است و ارتباط آن حضرت با کتاب الهي از زاويه هاي گوناگون تفسير...

بسم الله الرحمن الرحیم

امام کاظم علیه السلام قرآن ناطق و از ثقلين است و ارتباط آن حضرت با کتاب الهي از زاويه هاي گوناگون تفسير و علوم قرآن قابل بررسي است اينک در اين مجال و به اهتمام آن بزرگوار به تلاوت قرآن و ثواب تلاوت مي پردازيم.

آداب تلاوت

صداي زيبا و حزن آور

عالم بزرگوار شيخ مفيد رحمت الله علیه مي نويسد: طبق ادله گذشته، آن حضرت دانشمندترين مردمِ زمانه بود و بيش از همه حافظ کتاب الهي و خوش صداترين آنان در قرائت قرآن بود، هنگام قرائت، آهسته و حزن آور مي خواند و مي گريست و شنوندگان هم گريه مي کردند، اهل مدينه او را زين المجتهدين مي ناميدند.

ارشاد مفيد، ص 235؛ بحارالانوار، ج 48، ص 102

در روايتي ديگر آمده است:

 و کانت قراءته حزنا

 يعني قرائت آن حضرت حزن آور بود.

کافي، ج 2، ص 606، به نقل از مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 11

به ابرهه مسيحي فرمود: با کتاب خودت چقدر آشنايي؟

پاسخ داد: به متن و تأويل آن آگاهم.

هشام مي گويد: حضرت کاظم علیه السلام شروع کرد به قرائت انجيل.

آنگاه ابرهه گفت: حضرت مسيح اين چنين مي خوانند و جز او هيچ کسي چنين نخوانده است و از پنجاه سال پيش تا کنون در جستجوي چنين شخصيتي بودم.

 و در اين هنگام، ابرهه به دست امام مسلمان شد.

بحارالانوار، ج 48، ص 104

ترتيل

يعني حروف کاملاً ادا و بيان و وقوف رعايت گردد.

حضرت کاظم علیه السلام مي فرمايد: از پيامبر اکرم صل الله علیه و آله و سلم درباره معناي  وَ رَتَّلِ الْقُرآنَ تَرْتيلا (سوره مزمّل، آيه 4)  پرسيدند.

در پاسخ فرمود: بيّنه تبيانا و لا تنثره نثر الرهل و لا تهذّه هذّالشعر، قفوا عند عجائبه و حرکوا به القلوب و لا يکون همّ أحدکم آخر السورة .

قرآن را واضح و کاملاً روشن بيان کن و حروفش را مانند رمل و شن هايي که باد يکباره مي پاشد بر روي هم نريز و آن را مانند شعرخواني پشت سر هم و با شتاب مخوان.

 بحارالانوار، ج 76، ص 63؛ مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 44

 نزد شگفتيهاي قرآن بايستيد و دلها را با آن تکان دهيد و همت و نظر شما رسيدن به آخر سوره نباشد، يعني به کيفيت بپردازيد نه به کميّت.

مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ص 44، نقل از بحارالانوار، ج 92، ص 215

ارج نهادن به حاملان قرآن

آن حضرت در حديثي از جدّ بزرگوارش نقل مي فرمايد:

خداي تعالي بخشنده است و جود را دوست دارد و کارهاي عالي را دوست مي دارد و از کارهاي پست ناخرسند است و واقعاً از احترام به جلال الهي بزرگداشت سه گروه است:

1. ريش سفيد مسلمان

2. امام عادل

3. آن کسي که حامل و تسليم قرآن کريم است به گونه اي که نه اهل غلوّ است و نه از بار تکاليفش شانه خالي مي کند.

 بحارالانوار، ج 92، ص 184

اهداي ثواب قرائت به معصومان

علي بن مغيره به امام کاظم علیه السلام مي گويد: پدرم از جدّ شما پرسيد آيا رواست شبي يک ختم قرآن بخوانم؟

جدّ شما فرمود: هر شب.

 دوباره پرسيد: آيا در ماه رمضان هم؟

جدّ شما فرمود: در ماه رمضان نيز.

 جدم عرض کرد: بلي، هر چه توانستم.

و برنامه پدرم اين بود که در ماه رمضان چهل بار قرآن را ختم مي کرد؛ و من نيز پس از پدر قرآن مي خوانم بيشتر و گاهي کمتر از پدرم، کم و زيادش بستگي داشت به اندازه فرصت و فراغت و يا کار و سرگرمي و نشاط و بيماريم و هنگام عيد فطر، قرآن هايي که خوانده بودم، يک ختمش را براي رسول اکرم صل الله علیه و آله و سلم، يکي براي حضرت علي علیه السلام، يکي براي حضرت فاطمه سلام الله علیها و همچنين براي هر کدام از امامان تا به شما رسيد و يکي هم براي شما قرار مي دادم، از هنگامي که خدا اين بينش و حال را به من عنايت کرده است و در سلک پيروان شما قرار گرفته ام.

حال آيا براي خودم نيز پاداشي هست؟

 حضرت فرمود: پاداش تو آن است که در قيامت با آنها هستي.

گفتم:اللّه اکبر، آيا چنين اجري دارم؟

حضرت سه بار فرمود: بلي.

کافي، ج 2، ص 418؛ مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 8 ـ 9

شيعه و قرائت قرآن

حضرت کاظم علیه السلام به مردي فرمود: آيا دوست داري در دنيا بماني؟

 پاسخ داد: بلي.

پرسيد: براي چه؟

گفت: به خاطر قرائت قل هو اللّه احد.

آنگاه حضرت ساکت شد و پس از زماني گفت: اي حفص! هرکس از دوستان و شيعيان ما بميرد و قرآنرا خوب نداند، در عالم برزخ آموزش داده مي شود تا خدا به واسطه آن درجه و مقامش را بالا ببرد.

زيرا درجات بهشت به قدر آيه هاي قرآن کريم است: به قاري گفته مي شود: بخوان و ترقّي کن پس او مي خواند و ترقّي مي کند.

حفص گويد: در عمرم نديدم کسي را که از امام کاظم علیه السلام بيشتر خدا ترس و به رحمت حق اميدوار باشد و قرآن خواندنش همراه با حزن بود و گويا هنگام قرائت به شخصي خطاب مي کند.

همان، ص 606؛ نقل از مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ص 11

پرهيز از بحثهاي بي فايده

همچنانکه امروزه، پرداختن به طرح و حلّ بسياري از معمّاهاي قرآني، وقت گير، کم فايده و مايه غفلت از اهداف اصلي قرآن کريم است، در گذشته نيز مباحثي چون مخلوق بودن يا قديم بودن قرآن، به صورت مشکلي جنجالي درآمده بود و مايه درگيري و خونريزي ها و اتلاف وقت و... مي شد. هنگامي که در اين باره از امام کاظم علیه السلام نظرخواهي و گفته شد مردم در اين باره اختلاف دارند برخي قرآن را مخلوق مي دانند و بعضي غير مخلوق؛ فرمود: من آنچه را آنان مي گويند، نمي گويم ولي مي گويم:

إنّه کلام اللّه

 قرآن سخن خداست.

توحيد صدوق، ص 224؛ مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 7

اين روش و منش بايد سرمشق امروز و هميشه ما باشد، که از مباحث نظري بي فايده و مشکل آفرين بپرهيزيم.

عنايت به تفسير قرآن

به جاست که قاري به معني و تفسير هم توجه نمايد، در سخنان امام کاظم علیه السلام  مواردي از تفسير آيات بيان شده مثلاً «توبه نصوح» در آيه:

 يا اَيُّهَا الّذينَ آمَنُوا تُوبُوا اِلَي اللّه ِ تَوْبَةً نَصَوُحا

را چنين تفسير مي فرمايد: بنده به درگاه خدا توبه مي کند و ديگر برنمي گردد و توبه نمي شکند و براستي که محبوبترين بندگان خدا در پيشگاه حق، فريب خوردگان توبه کننده اند.

 سوره تحريم، آيه 77

 بيشترين تفسيرهاي آن بزرگوار در شرح آيه هايي است که در اثبات امامت و رهبري و يا بيزاري و مذمت منحرفانِ از امامت نازل شده است.

تفسير نورالثقلين، ج 5، ص 374؛ مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 42، با اندکي تفاوت

تفسير واژه هاي مشکل

در تفسير :

اَلَّذينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ

سوره ماعون

سهو در نماز را تضييع نماز مي داند.

مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 47.

 و يا در تفسير:

 اللّه الصَّمد

 سوره توحيد

 مي فرمايد:

 الصمد الذي لا جوف له

 صمد کسي است که توخالي نيست؛ بديهي است که اجسام همه توخالي و داراي هسته مرکزي و پروتون هستند، و طبق اين تفسير صمد يعني غير مادي و غير جسم.

مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 48

بيان مصداق و مورد آيه

شأن نزول و يا روشن ترين مصداقهاي برخي آيات، در سخنان امام بيان شده است مثل مصداق «ماء معين» که منظور از آن غيبت حضرت مهدي عجّل الله تعالی فرجه الشریف است. در اين آيه از انسان سؤال شده:

 قُلْ أَرَءَيْتُمْ إنْ أَصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْرا فَمَنْ يَأْتيکُمْ بِماءٍ مَعينِ

 يعني:

بگو: به من خبر دهيد، اگر آب شما فرو رود، چه کسي آب روان برايتان خواهد آورد؟

سوره ملک، آيه 30.

و در توضيح «فجّار» در آيه:

 کَلاً إِنّ کِتابَ الْفُجّارِ لَفي سِجّين

 سوره مطففين، آيه 8

 مي فرمايد: بدکاران و فاجران کساني هستند که در حق ائمه عليهم السلام نافرماني و بر آنان قلدري کردند .

مناقب ابن شهرآشوب، ج 2، ص 352، نقل از مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 46

در معرفي مهم ترين مصداق منافقان، کساني را نشان مي دهد که به ولايت حضرت علي علیه السلامايمان نمي آوردند، قرآن کريم مي فرمايد:

 هنگامي که منافقان نزد تو آيند مي گويند: ما شهادت مي دهيم که يقيناً تو رسول خدايي خداوند مي داند که تو رسول او هستي، ولي خداوند شهادت مي دهد که منافقان دروغگو هستند...

سوره منافقون، آيه 3 ـ 1

 اين به خاطر آن است که نخست ايمان آوردند سپس کافر شدند از اين رو بر دلهاي آنان مهر نهاده شده و حقيقت را درک نمي کنند.

 امام علیه السلام مي فرمايد: منظور منافقاني است که نخست ايمان آوردند به رسالت پيامبر صل الله علیه و آله و سلم و سپس به ولايت حضرت علي علیه السلام وصيّ آن حضرت کفر ورزيدند.

ثواب تلاوت

در سخنان امام علیه السلام ثواب و آثار تلاوت بسياري از آيه ها و سوره ها بيان شده که نمونه هايي را مرور مي کنيم:

1 ـ هرگاه از چيزي ترسيدي صد آيه از هر جاي قرآن که خواستي، بخوان، آنگاه سه بار بگو:

اللّهم اکشف عنّي البلاء .

مناقب ابن شهرآشوب، ج 1، ص 559، نقل از مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ص 41.

 2 ـ امام کاظم علیه السلام : نسيم رحمت الهي در هر روز جمعه هزار بار مي وزد، و به هر بنده اي هر چه خدا بخواهد مي دهد پس هر که بعد از عصر جمعه صد بار سوره قدر را بخواند خداوند آن هزار رحمت و همانند آن را به او مي بخشد.

ثواب الاعمال، ص 157، نقل از مسند الامام الکاظم علیه السلام ، ج 2، ص 11.

جستجو
عضویت
اوقات شرعی

اوقات شرعی به افق کرمان

اذان صبح 04:56:13
طلوع خورشید 06:15:22
اذان ظهر 11:53:00
غروب خورشید 17:31:00
اذان مغرب 17:47:10
نظر سنجی
نظر شما در مورد وب سایت مهدی الامم چیست ؟